Öncelikle şizofreni ciddi bir akıl hastalığıdır. Dünya nüfusunun yaklaşık %1’i şizofreni hastasıdır. Bu durumdaki kişiler sesler duyabilir, hayali manzaralar, halisilasyonlar, görebilir veya başkalarının düşüncelerini kontrol ettiğine inanabilirler. Bu hisler, algılamalar kişiyi korkutabilir ve düzensiz davranışlara yol açabilir. Tedavisi olmamasına rağmen, tedavi genellikle en ciddi semptomları azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Popüler yanlış anlamanın aksine şizofreni, çoklu kişilik bozukluğu ile aynı şey değildir.
Şizofreni belirtileri nelerdir?
- Halüsinasyonlar: Hayali şeyler duymak veya görmek
- Sanrılar: Güçlü bir şekilde tutulan yanlış inançlar
- Katatoni: Kişinin çok uzun bir süre boyunca tek bir pozisyonda fiziksel olarak sabit kalması durumudur.
Depresyonda görülen günlük hayattan zevk alamama ve sosyal aktivitelerden çekilme gibi bazı belirtiler de görülebilmektedir.
Şizofreni hastaları düşüncelerini organize etmekte veya mantıklı bağlantılar kurmakta zorlanabilirler. Akıllarının alakasız bir düşünceden diğerine atladığını hissedebilirler. Bazen “düşünce geri çekilmesi”, düşüncelerin kafalarından uzaklaştırıldığı hissi veya birinin düşünce akışı aniden kesintiye uğrattığına inanırlar ve “düşünce blokajı” yaşarlar.
Hastalık birçok yönden önemli bir etkiye sahiptir. Şizofreni hastaları anlamsız cümleler kurabilir, yeni kelimeler uydurabilir. Ajite olabilirler veya herhangi bir tepki göstermeyebilirler. Birçoğu kendilerini veya evlerini temiz tutmakta zorlanırlar. Bilinenin aksine , başkalarına karşı şiddet eğilim riski azdır.
Kimler Şizofreni riski taşımaktadır?
Herkes Şizofreni olabilir. Erkekler ve kadınlar arasında ve etnik gruplar arasında eşit derecede yaygındır. Semptomlar genellikle 16 ile 30 yaşları arasında başlar. Erken belirtiler, ilk tam psikoz vakasından haftalar, aylar hatta yıllar önce ortaya çıkabilir . Erkeklerde kadınlara göre daha erken başlama eğilimindedir. Şizofreni nadiren çocuklukta veya 45 yaşından sonra başlar. Ailelerinde şizofreni veya diğer psikotik bozuklukları olan kişilerde hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksek olabilir.
Şizofreni teşhisi nasıl konur?
Şizofreni teşhisi için laboratuvar testleri yoktur, bu nedenle doktorlar genellikle bir kişinin geçmişine ve semptomlarına göre bir tanı koyar. Gençlerde, aile öyküsü ve belirli davranışların bir kombinasyonu şizofreninin başlangıcını tahmin etmeye yardımcı olabilir. Belirtilerin ilk ortaya çıkmaya başladığı ve ilk psikoz epizodundan (FEP) önceki döneme prodromal dönem denir. Günler, haftalar hatta yıllar sürebilir. Genellikle belirli bir tetikleyici olmadığı için bazen tanımak zor olabilir.
Reçeteli ilaçlar anormal düşünme, halüsinasyonlar ve sanrılar gibi semptomları azaltabilir. Bu ilaçlardan bazıları titreme ve kilo alma gibi rahatsız edici yan etkiler ortaya çıkarabilir. Çoğu durumda şizofreni tedavisi için ilaç tedavisi şarttır.
Terapi, insanların sorunlu davranışlarını ve düşüncelerini tanımak ve ele almak için daha iyi yollar geliştirmelerine ve başkalarıyla ilişkilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Ne kadar erken tedaviye başlanırsa, sonuç o kadar iyi olur. Bilişsel davranışçı terapide (CBT), insanlar düşüncelerinin gerçekliğini test etmeyi ve semptomları daha iyi yönetmeyi öğrenirler. Diğer terapi biçimleri öz bakım, iletişim ve ilişki becerilerini geliştirmeyi amaçlar.
Diğer makalelerimiz için tıklayınız.
