Sağlık hizmetleri sektörünün kapsamı geniştir. Birçok yan alanları mevcuttur. Yakın birçok sektör ile yakın bir ilişki halinde dir. Sağlık hizmetleri sektörünü şu şekilde ifade edebiliriz: “Sağlığı korumak ve daha iyiye götürmek, hastalıkların oluşumunu önlemek, hastalananlara olanaklar ölçüsünde en erken tanı koyarak tedavi etmek, böylece kişinin sıhhatli ve uzun bir yaşam sürmesini sağlamak için uğraşan toplumsal hizmetlerin bütünüdür’’. Sağlık hizmetleri başlıca üç ana gruba ayrılmaktadır:
- Korucuyu sağlık hizmetleri
- Tedavi edici sağlık hizmetleri
- Rehabilitasyon hizmetleri
A) Koruyucu Sağlık Hizmetleri
Koruyucu sağlık hizmetleri isminde de anlaşıldığı gibi kısaca; ‘’ kişilerin hastalanmasını önlemek için yapılan sağlık hizmetleri olarak tanımlayabiliriz. Yani bu sağlık hizmetleri sağlıklı kişilere verilmektedir. Koruyucu sağlık hizmetlerini iki ana gruba ayırmak mümkündür’’.
1) Kişiye ve topluma yönelik koruyucu sağlık hizmetleri:
- Sağlık eğitimi
- Ana/çocuk sağlığı ve aile planlaması
- Bağışıklama
- Yerel epidemik hastalıkların önlenmesi
- Sağlıklı beslenme
- Erken tanı ve sağlık kayıtları
- Sosyal yardım hizmetleri
- Zararlı alışkanlıklara karşı mücadele
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği
- Okul sağlığı hizmetleri
- Toplu yaşam ortamı (kışla, hapishane) sağlık hizmetleri
- Merkezi ve mahalli idarenin diğer hizmetleri
2) Çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri:
- Çevre ve hava kirliliğinin önlenmesi
- Katı ve sıvı atıkların hijyenik imhası
- Radyasyon güvenliği
B) Tedavi Hizmetleri
Tedavi edici sağlık hizmetleri hastalanan veya herhangi bir şekilde yaralanan, beden veya ruh sağlığını kaybetmiş kişilerin iyileştirilmesi için yapılan sağlık hizmetlerinin tümüdür. Bu hizmetler de kendi içerisinde üç kademeye ayrılmaktadır’’.
1) Birinci basamak sağlık hizmetleri:
Hastanın ilk başvurduğu hekim veya sağlık kuruluşunun verdiği sağlık hizmetleridir. Birinci basamak sağlık hizmeti aynı zamanda ayakta verilen sağlık hizmeti olarak da ifade edilmektedir. Bu hizmetin verildiği yerde yataklı tedavi verilmez genel olarak ayakta verilir bu hizmet. Ciddi vakalarda ise bir üst basamaklara sevk edilir Bu sisteme sevk zinciri denmektedir.
2) İkinci basamak sağlık hizmetleri:
Buna aynı zamanda yataklı tedavi hizmetleri de denmektedir. Birinci basamak sağlık kuruluşunda tedavi edilemeyen vakalar daha üst birime sevk edilerek buralarda uzman hekimlerce tedavi edilir.
3) Üçüncü basamak sağlık hizmetleri:
En ileri tıp teknolojisinin kullanıldığı yataklı tedavi kurumlarıdır. Bütün üniversite hastaneleri ve bunlarla birlikte onkoloji hastanesi, göz hastanesi vb gibi özel branş hastaneleri bu gruba girmektedir.
C) Rehabilitasyon Hizmetleri
Rehabilitasyon hizmetleri;’’Çok uzun süreli iyileştirme hizmetleridir. Spastik engelliler, ruh hastalıkları ve bazı organların eski işlevine kavuşturulması için yapılan tedaviler yıllarca sürebilmektedir. Rehabilitasyon hizmetleri en zor sonuç alınabilen sağlık hizmetleridir’’. Sağlık hizmetleri sektörü yukarıda ifade edildiği gibi asıl sağlık hizmetlerinin yanında çok yakında etkileşim halinde olduğu diğer birçok alan mevcuttur. Bunlar;’’ Sağlık hizmetlerinin dolaylı etkileşimde bulunduğu alanlar; sosyal güvenlik, sosyal yardımlar ve hizmetler, içme suyu şebekeleri, kanalizasyon, veterinerlik hizmetleri, tıbbi teknoloji, beden eğitimi ve çalışma hayatı vb; uzak etkili alanlar ise, sanayi yapısı, ulaştırma, hukuk, demografik yapı, kültür ve eğitim yapısı, turizm mesleki eğitim ile çalışma hayatıdır’’. Gerçekte sağlık kişilerde meydana gelen bir toplum amaçlarına ulaşmak için bütün sektörlerin üzerine düşen görevleri yerine getirmesi ile gerçekleşebilir.
Diğer makalelerimizi okumak için tıklayınız.
