Hasta Bakımında Pratik Bakım Bilgileri
*Hijyenik koşullar
Evde veya hasta odasında ayakkabı ile dolaşılmamalıdır. Ev ve odası düzenli olarak temizlenmelidir.
Hastanın özel eşyaları düzenli olarak dezenfektanlarla temizlenmeli ve uygun ortamda saklanmalıdır.
Evde toz ve bakteri oluşturabilecek eski battaniye, halı gibi ortak kullanım malzemeleri hasta odasında bulundurulmamalıdır. Hasta odasında yemek artığı ve çöp bırakılmamalıdır.
*Ortam ısısı
Hasta odasının sıcaklığı 21◦C civarında olmalıdır. Kış aylarında nem seviyesine dikkat edilmeli, oda nemlendirilmelidir. Elektrikli soba yada elektrikli battaniye gibi ısıtıcılar kullanılırken yanıklara karşı dikkatli olunmalıdır.
*Evin oksijen seviyesi
Ev içerisinde balkonlarda dahil olmak üzere kesinlikle sigara içilmemelidir. Hasta odasında uzun süreli kalınmamalı, fazla sayıda ziyaretçi kabul edilmemelidir. Oda sık sık havalandırılmalıdır. Solunum sıkıntısı olan hastalar için oksijen tüpü bulundurulmalıdır.
*Fiziki koşullar
Mümkünse hasta için giriş kat bir dairede yer tahsis edilmelidir. Hasta odası ferah, geniş ve penceresi olan bir oda olmalı, fazla rutubetli olmamalıdır. Oda toplu kullanımdan ve gürültüden uzak olmalıdır. Hasta için uygun bir hasta yatağı ve/veya havalı yatak tercih edilmelidir.
*Güvenlik
Hasta yatağının kenarlarında mutlaka korkuluklar olmalıdır. Hasta odasındaki eşyalar(masa kenarları, sandalyeler, halı, paspas vs.)hastanın yaralanma riski dikkate alınarak düzenlenmelidir. Hastaya bakım veren kişinin bulaşıcı hastalık kontrollerini düzenli olarak yaptırmış olması gereklidir. Eğer profesyonel destek alınıyorsa bu kişinin muhakkak sağlık müdürlüğünce ruhsatlandırılmış bir kurumdan temin edilmesi gereklidir.
Hasta Yakınının Dikkat Etmesi Gerekenler
*Hasta yakınının kendisi ile ilgili dikkat etmesi gerekenler
Hasta yakınları kendi sağlıkları ile ilgili kontrolleri aksatmamalı, fizyolojik ve psikolojik problemlerini ihmal etmemeli ve zaman kaybetmemelidirler. Hastaya yaklaşırken eldiven ve maske kullanılmalıdır.
*Hastası /hastalık ile ilgili bilgi sahibi olmak
’’Her hasta kendine özeldir’’ Hastanızın kronik hastalıklarını öğrenin. Bu bilgileri profesyonel bir kurum veya konusunda uzman sağlık personelinden edindiğinize emin olun. Hastanızın düzenli kontrollerini yaptırın. Hastanız ile ilgili dernek yada vakıflara üye olun. Acil durumlarda 112 yi aramaktan çekinmeyin.
*Hasta bakımı bilgi ve becerilerini geliştirmek
Eğer iş ve sosyal hayatınızda hastanıza bakım için yeterli zaman ayırabiliyorsanız, Toplum Sağlığı ve Eğitim derneğimizin verdiği hastabakıcılık kurslarından faydalanılabilir. Hasta bakımı ciddi ve sorumluluk isteyen bir iştir. Hasta beslenmesinden-temizliğine, ağız bakımından-pozisyon verilmesine kadar birçok konuda bilgi edinmeniz gereklidir.
*Ekonomik destek sağlamak
Hastanız ile ilgili tıbbi cihazlar, sarf malzemeleri ve raporlandırılmış ilaçlar SGK kapsamında ücretsiz temin edilebilir. TC Devleti evde bakım konusunda ihtiyacı olan vatandaşlarımıza imkanlar ölçüsünde destek olmaktadır. Bölgenizdeki Devlet Hastanesi Evde Bakım birimleriyle irtibata geçip evde bakım hizmetlerinden faydalanmak için başvuruda bulunun.
Hasta ve Bazı Hastalıklara Genel Bakış
Koruyucu Sağlık Hizmetleri
Gelecekteki muhtemel hastalık ve sakatlığın riskini, ciddiyetini ve süresini en aza indirecek veya engelleyecek, hastanın farkında olmadığı hastalık belirtileri ortaya çıkmadan önce teşhis edip tedavinin hastalığın erken döneminde yapılmasını sağlayan hastalık öncesi sağlık hizmetlerini kapsamaktadır.
Hastalarınızın yıllık grip aşısını yaptırın. 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olanlarda zatüre aşısı yaptırın. Hastanızın beslenmesine ve diyetine dikkat edin. Bununla ilgili profesyonel destek alın. İlaçlarını düzenli bir şekilde kullanmasını sağlayın v.b.
Hasta olmadan önce tedbir almak, hastalığı tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur.
Tedavi Hizmetleri
Kişinin sağlık durumunun bozulmasıyla birlikte, herhangi bir sağlık kuruluşunda verilen hizmetler bütünüdür. Hastanızı kendiniz tedavi edemezsiniz. Bunu unutmayın!
Palyatif Bakım
Hastaların ,hastalığın ilerlemesi ile kısıtlanabilen fiziksel, emosyonel, manevi, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkmasını sağlama çabaları, yani rehabilitasyonudur. Bu süreçte hasta yakınlarının katkısı çok büyüktür.
Sizin için Seçtiklerimiz
Bası yaralarının oluşumu ve önlenmesi
“Bası yarası” hareketsiz kalan hastalarda çok sık görülen ciddi bir durumdur. Bası yarasının oluşumunu ve ilerlemesini önlemek, tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur.
Nedenleri ; Hareketsizlik, kötü beslenme, idrar ve gaita kaçırma yüzünden ıslak kalma, tam bir bilinç kaybı veya bilinçte azalma en önemli risk faktörleridir.
Bası yaralarının oluşumunu önlemek için :
*Hastanın yatağı kuru ve gergin olmalıdır.
*Yatan hastada iki saatte bir, oturan hastada 15 dakikada bir yapılan basit pozisyon değişiklikleri riski anlamlı oranda azaltır.
*Havalı yatakların bası yaralarının oluşumunu azaltmakta daha etkili oldukları ve kemik çıkıntıları üzerinde basıncı azalttıkları gösterilmiştir.
*Cildin ıslak kalmamasına dikkat edilmeli, hasta altı temizliği sık aralıklarla gerçekleştirilmelidir. Cildin ıslak kalmaması kadar kurumaması da önemlidir. Nemlendiricilerle cildin kuruluğu azaltılmalıdır.
*Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine yağlı kremler sürülmelidir.
*Hastayı yatak içerisinde yukarı çekerken sürtünmemesi için ara çarşafı ya da ara bezi kullanılmalıdır.
*Bası yarası olan hastalarda protein alımının artırılması önemlidir.
Alzheimer hastalarında dikkat edilmesi gerekenler
Alzheimer hastaları zamanla kelimeleri, nesneleri ve yüzleri hatırlamakta güçlük çekmeye, akıl yürütmede zorlanmaya başlar. Alzheimer’ın erken aşamalarında hâlâ gündelik işlerini yapabilir durumda olan hastaların bu fonksiyonlarında yavaş yavaş kayıplar olur. Basit, gündelik işleri yapamaz hale gelirler. Özellikle hasta yakınları bu dönemde bu dönemde psikolojik olarak çok yıpranır.
Dikkat edilmesi gerekenler;
*Hastanın dolaşmasına engel olacak ya da düşmesine neden olabilecek halı, uzatma kablosu ve dağınıklıktan kaçınılmalıdır. Bunlar hastanın yaralanma riskini azaltacaktır.
*Kritik alanlara korkuluklar koyarak düşmesi önlenmelidir.
*Fiziksel performansları ve gündelik işlerini yapma becerisi durmadan azalacaktır. Bu nedenle sabırlı, esnek ve gerekliliklerden dolayı rutine ayak uydurulmaya çalışılmalıdır.
Bilinçsiz hastada ağız bakımının yapılması
Hastalarda ağız içi tabakasının bütünlüğünü sağlamak, diş ve dişetlerinin sağlığını sürdürmek, ağızdaki rahatsız edici tat ve kokuyu gidererek rahatlık duygusunu sağlamak amacıyla ağız bakımı yapılması gereklidir.
Ağız bakımı hastanın tüm ağız içi tabakasının silinerek temizlenmesidir ve 2–8 saatte bir ağız bakımı verilmelidir.
Ağız bakımı için hazır olarak satılan ağız bakım solüsyonları yada evde hazırlanan (kaynatılmış soğutulmuş bir çay bardağı suya bir çay kaşığı karbonat konulur) solüsyonlar kullanılabilir.
Ağız bakımı nasıl yapılır ?
*Dil basacağı veya kaşık sapına gazlı bez sarılarak hazırlanan solüsyon içerisine batırılır. Hasta yan döndürülür. Silme işlemine önce dişlerden başlanmalı sonra ağız içi temizlenmelidir. Ağız içerisinde bir bölgeden diğerine geçerken mutlaka bez değiştirilmelidir. Silme işleminden sonra ağız duru su ile temizlenmelidir.
Felçli hastalarla iletişim kurarken dikkat edilmesi gerekenler
Felçli hastaların iletişim kurarken fiziksel yetersizlikler yaşayabilir. Amacımız iletişime yardımcı araç-gereçlerle (tekerlekli iskemle, kağıt, kalem vb.) bu sorunu minimuma indirmektir.
Sessiz bir ortamda iletişim sağlamalıyız.
Hastanın söylediklerinden anladıklarımızı tekrar etmeli ve anlaşılmayan bir şey olup olmadığını sormalıyız.
Gerekli durumlarda hastanın istediklerini yazılı olarak iletmesi istemeliyiz.
Hasta ile konuşurken mümkün olduğunca evet hayır biçiminde yanıt verebileceği türden sorular sormalıyız.
Sakin ve sabırlı olunmalı
Alçak ses tonuyla konuşmalıyız.
Yer, zamanla ilgili konuşmalarda takvim, saat ve harita gibi yardımcı araçlardan yararlanmalıyız.
